5 Zasad Żywienia dla Efektywności Treningu
Monday, june 26, 2023 You will read this text in min.
Prawidłowe odżywianie jest niezwykle ważne dla osiągnięcia maksymalnej wydajności treningowej, regeneracji mięśni oraz ogólnego zdrowia. Zrozumienie poniższych zasad oraz zaimplementowanie każdej z nich do swojej rutyny pomoże Ci w opracowaniu odpowiednio zbilansowanej diety, która będzie stale wspierać Twoje cele fitness.
![](https://fitebo.com/pl/blog/static/images/fitebo_-_arts_all_photos-min_16875938033607936.png)
W dzisiejszym artykule omówimy pięć kluczowych zasad żywienia, które są istotne dla osób prowadzących aktywny tryb życia i trenujących regularnie. Pamiętaj, że jedynie ich synergia pozwoli Ci wspiąć się na wyższy poziom w walce o estetyczną sylwetkę.
Zasada 1: Odpowiednie proporcje makroskładników
Makroskładniki, czyli składniki odżywcze, do których zaliczamy białka, węglowodany i tłuszcze dostarczają organizmowi energii i odżywiają mięśnie. Co więcej, pełnią funkcje budulcowe, regulacyjne oraz energetyczne.
Białko
Stanowi materiał budulcowy tkanek (elastyna, kolagen), uczestniczy w syntezie hormonów (hormon wzrostu, insulina), bierze udział w prawidłowym przebiegu skurczu mięśni (aktyna, miozyna), wpływa na proces gojenia się ran (fibrynogen, protrombina), wspiera układ odpornościowy (immunoglobuliny), pełni funkcje transportowe (hemoglobina, transferryna) i magazynowe (ferrytyna). Ponadto stanowi niezwykle istotny makroskładnik dla osób aktywnych fizycznie, dlatego u osób trenujących (szczególnie siłowo) należy zwiększyć jego spożycie.
Białko zwierzęce pochodzi z produktów odzwierzęcych i określane jest mianem pełnowartościowego, ponieważ zawiera wszystkie aminokwasy egzogenne - takie, których organizm nie może syntetyzować samodzielnie, więc muszą być dostarczane w pożywieniu. Białko roślinne pochodzi z produktów roślinnych i określane jest mianem niepełnowartościowego, gdyż zawiera niekompletny aminogram.
Źródła białka zwierzęcego:
- mięso,
- ryby,
- owoce morza,
- jaja,
- nabiał (mleko, jogurt, kefir, maślanka, sery, odżywka białkowa).
Źródła białka roślinnego:
- rośliny strączkowe i produkty z nich przetworzone (ciecierzyca, fasola, groch, soczewica, soja),
- zboża i kasze,
- pseudozboża (amarantus, chia, gryka, komosa ryżowa, teff),
- nasiona, pestki, orzechy,
- niektóre warzywa,
- artykuły wysokobiałkowe dla wegan i wegetarian (np. odżywki białkowe).
Węglowodany
Stanowią podstawowe źródło energii (glukoza, fruktoza), są materiałem budulcowym u roślin (celuloza, hemiceluloza, chityna), zapewniają źródło energii zapasowej (glikogen w mięśniach, skrobia w produktach roślinnych), wpływają na prawidłową pracę mózgu (glukoza), usprawniają pracę układu pokarmowego (błonnik).
Węglowodany złożone ze względu na rozbudowaną strukturę trawią się wolniej, przez co ich wchłanianie jest wydłużone w czasie i nie skutkuje nagłym wzrostem poziomu glukozy we krwi. Natomiast węglowodany proste przez swoją prostą budowę są szybko trawione i wchłaniane, co wpływa na wzrost poziomu glukozy we krwi. Z tych powodów na co dzień staraj się wybierać te złożone, z kolei po treningu idealnie nadadzą się proste.
Źródła węglowodanów złożonych:
- pieczywo z pełnoziarnistej mąki,
- płatki (owsiane, żytnie, gryczane, jaglane),
- kasze,
- ryż brązowy,
- pełnoziarniste makarony,
- rośliny strączkowe,
- warzywa.
Źródła węglowodanów prostych:
- ryż biały,
- ziemniaki,
- owoce,
- substancje słodzące (cukier, miód, syrop klonowy),
- słodycze i wyroby cukiernicze,
- słodzone napoje i soki,
- dżemy i konfitury,
- płatki śniadaniowe,
- żywność wysokoprzetworzona.
Tłuszcze
Stanowią nośnik witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A, D, E, K), pomagają regulować temperaturę ciała, biorą udział w syntezie niektórych hormonów, wspierają układ nerwowy i pracę mózgu, stanowią źródło energii dla organizmu.
Niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT), należące do tłuszczów wielonienasyconych, są bardzo istotne w Twojej diecie, gdyż organizm nie potrafi ich samodzielnie syntetyzować. Wyjątkowo korzystne są także tłuszcze jednonienasycone oraz w mniejszej ilości nasycone. Staraj się jednak wystrzegać utwardzonych i uwodornionych tłuszczów trans, które posiadają wielce niekorzystny wpływ na Twoje zdrowie.
Źródła tłuszczów:
- nienasycone: jednonienasycone Omega-9 (awokado, oliwa z oliwek, olej rzepakowy, migdały) i wielonienasycone, a w tym niezbędne nienasycone kwasy tłuszczowe (NNKT) Omega-3 (ryby, siemię lniane, soja) oraz Omega-6 (oleje arachidowy, krokoszowy, kukurydziany, sezamowy, słonecznikowy, sojowy),
- nasycone: zwierzęce (tłuste mięsa i wędliny, masło, łój, smalec, słonina, tłusty nabiał, np. śmietana, mleko) i roślinne (olej kokosowy i palmowy),
- trans: (produkty wysokoprzetworzone, chipsy, frytki, twarde margaryny, słodycze, dania typu fast-food).
Zasada 2: Nawadnianie
Woda jest niezbędna do utrzymania odpowiedniego funkcjonowania ciała, a podczas treningu tracisz jej więcej. Pij odpowiednią ilość wody przed, w trakcie i po treningu, aby uniknąć odwodnienia.
Ilość wody, jaką powinieneś spożywać, zależy od wielu czynników, takich jak: masa ciała, intensywność treningu, temperatura otoczenia i własne zapotrzebowanie. Wskazówką może być obserwowanie koloru moczu – jaśniejszy kolor oznacza dobrze nawodniony organizm.
Zasada 3: Odpowiednie porcje posiłków
Ważne jest, aby dostarczać organizmowi odpowiednią ilość energii i składników odżywczych, niezależnie od tego, czy chcesz zwiększyć masę mięśniową, schudnąć, czy poprawić ogólną wydajność treningową. Wybieraj produkty spożywcze bogate w składniki odżywcze, takie jak: warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty zbożowe, pełnowartościowe źródła białka i zdrowe tłuszcze roślinne. Staraj się komponować posiłki w taki sposób, aby były zrównoważone pod względem składników odżywczych.
Dodatkowo bardzo istotne jest, aby zwracać uwagę na wielkość porcji, ponieważ spożywanie nadmiernych ilości pożywienia może prowadzić do rozpychania żołądka, nadmiernego przyrostu masy ciała lub utrudniania redukcji tkanki tłuszczowej. Natomiast zbyt małe porcje mogą nie dostarczać organizmowi wystarczającej ilości energii i składników odżywczych. Dlatego warto stosować umiar i dostosować wielkość porcji do swoich indywidualnych potrzeb. Możesz skonsultować się z dietetykiem, który pomoże Ci określić właściwe porcje dla Ciebie, uwzględniając Twój styl życia, poziom aktywności fizycznej, cele treningowe i sylwetkowe oraz preferencje żywieniowe.
Pamiętaj, że tempo spożywania posiłków również ma znaczenie. Jedz powoli i świadomie, dając swojemu organizmowi czas na odczucie sytości. To pozwoli Ci uniknąć przejedzenia i wpłynie na lepszą kontrolę nad ilością spożywanych kalorii.
Warto również zauważyć, że porcje mogą być ustalane w zależności od pory dnia i aktywności fizycznej. Dla przykładu: przed treningiem możesz zwiększyć ilość węglowodanów, aby dostarczyć organizmowi wystarczającej ilości energii, a po treningu skupić się na spożyciu białka, żeby wspomóc regenerację mięśni.
Zasada 4: Zrównoważone spożycie mikroskładników
Do mikroskładników zaliczamy witaminy i minerały. Pomimo tego, że makroskładniki, takie jak: białka, węglowodany i tłuszcze, są kluczowe, nie wolno zapominać o mikroskładnikach, które odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu organizmu. Zadbaj o spożywanie różnorodnych pokarmów, które dostarczą Ci pełną pulę składników odżywczych.
Warzywa i owoce są bogate w witaminy, minerały oraz antyoksydanty, dlatego staraj się włączać je do każdego posiłku. Jeżeli masz trudności z zaspokojeniem potrzeb swojego organizmu na mikroskładniki za pośrednictwem diety, możesz rozważyć suplementację, jednak zawsze skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem.
Zasada 5: Indywidualizacja diety
Każdy organizm jest inny, dlatego ważne jest, aby dostosować swoją dietę do własnych potrzeb, celów i preferencji. Nie ma jednego idealnego planu żywieniowego, który odpowiadałby wszystkim.
Znajdź swoją unikalną ilość kalorii i proporcje makroskładników, uwzględniając swój styl życia, poziom aktywności fizycznej, preferencje żywieniowe i cele treningowe. Jeżeli masz wątpliwości, skonsultuj się z dietetykiem, który pomoże Ci opracować spersonalizowany plan żywieniowy.
Podsumowanie
Pamiętaj, że prawidłowe odżywianie odgrywa kluczową rolę w osiąganiu maksymalnej wydajności treningowej, regeneracji mięśni i ogólnego zdrowia, a także jest nieodłącznym elementem udanej metamorfozy sylwetki.
Każdego dnia dbaj o: odpowiednie proporcje makroskładników, regularne nawadnianie organizmu, dostarczanie odpowiednich porcji posiłków, spożywanie zróżnicowanych źródeł mikroskładników oraz indywidualizację swojej diety.
Zapewnienie odpowiedniego systemu i planu żywieniowego, dostosowanego do Twoich potrzeb, pozwoli Ci osiągnąć lepsze rezultaty treningowe, kondycyjne i sylwetkowe.
Przestrzeganie jedynie regularnego wykonywania ciężkich treningów nie jest w stanie zapewnić Ci optymalnych efektów sylwetkowych, dlatego tak niesamowicie ważna jest synergia diety i treningu.